Tırnak yeme, bir ya da daha fazla parmağı ağza sokmak ve tırnağı dişlerle ısırmak olarak tanımlanmaktadır.
Tırnakları ve çevresindeki dokuları tahrip eden kronik bir durumdur. Tırnak yeme tıpta onikofaji olarak adlandırılır.
Tırnak yiyen kişinin tırnaklarını yutması durumunda mide enfeksiyonu ya da karın ağrısı görülebilir.
Tırnak yeme alışkanlığı genellikle 3-4 yaşlarında başlar ve erişkinliğe kadar sürebilir.
Çocukların %33'ünde tırnak yeme davranışı görülür. Kız çocuklarında erkeklere göre daha çok görülür.
Kız çocuklarında erkeklere göre daha çok görülür.
Özellikle ergenliğe geçişle birlikte tırnak yeme alışkanlığında ciddi bir artış olabilir.
Bu alışkanlık bazı erişkinlerde yıllarca devam edebilirken çocuklarda bazen artıp bazen azalabilir.
Genel olarak birçok tırnak yeme alışkanlığı belli bir şekilde görülse bile daha sonra kaybolmaktadır.
Tırnak yeme davranışının genellikle anksiyete ya da duygusal gerginlik ile ilişkili olduğu varsayılır.
Çocuklarda tırnak yeme alışkanlığının altında yatan pek çok faktör vardır.
Öncelikle tırnak yeme/yolma bir sonuçtur.
Sorunun kendisi değildir.
Çocuğun içinde biriken gerilim, stres, kaygı ve korku bir süre sonra taşar.
Çocuk rahatlatıcı bir davranış arayışına girer ve tırnak yemeyi keşfeder.
Tırnak yeme anne-babadan, arkadaştan görerek başlayabilir ancak arka planında besleyici negatif duygular yoksa devam etmez.
Gerilim stres ve kaygıyla başlayan tırnak yeme bir sonra alışkanlığa dönüşür.
Gerilim kaygı ilerleyen yaşlarda bitse bile artık alışkanlık olarak devam eder.
3 aydan fazla devam etmesi durumunda bir uzman yardımı gerekebilir.
Tırnak yeme bir güvensizlik belirtisi olarak kabul edilir. Tırnak yeme alışkanlığının altında çoğunlukla psikolojik problemler yatmaktadır
Aile içinde aşırı baskılı ve otoriter bir eğitimin uygulanması, çocuğun sürekli azarlanarak eleştirilmesi, kıskançlık, yetersiz ilgi ve sevgiyle, sıkıntı ve gerginlik tırnak yemeye neden olan başlıca etkenler arasında sayılabilir.
Aşırı baskıcı anne ve babanın ya da sert bir öğretmenin etkisinde kalan çocuklarda tırnak yeme alışkanlığının daha sık görüldüğü bilinmektedir.
Anne ve babası tırnak yiyen çocuklar ebeveynin bu davranışını taklit ederek tırnaklarını yiyebilir.
Çocuğun karşılaştığı ve çözemediği korku, kaygı ve endişeler, yalnızlık ve aşağılık duygusu, arkadaşlarının ilgisini kaybetme korkusu, çocuğun aile içindeki huzursuzluğu, kardeş kıskançlığı da tırnak yemenin nedenleridir.
Okul dönemindeki çocuklarda tırnak yemeye neden olan sebepler başarısız olma korkusu, öğretmenden ya da ceza almaktan korkmak , çocuğun yaşıtlarıyla olan iletişimindeki sıkıntılar olabilir.
Neler Yapılabilir?
İlk olarak anne babaların bu tip davranışlar karşısında sakinliğini koruyabilmeleri ve aşırı tepki göstermemeleri büyük önem taşımaktadır.
Tırnak yeme çocuğun hoşnut olmadığı durumlarda ortaya çıkar.
Çocuk içinde bulunduğu gerilimden kurtulmak için buna başvurur.
Çocuğa doğrudan yapılan uyarılar bu durumu düzeltmez.
Çocuğu üzen durumu bulup ortadan kaldırmak gerekir.
Çocuk stres, korku, endişe ve kaygıdan uzak tutulmalıdır.
Bazı aileler çocuktan yapabileceğinin üzerinde işler bekleyerek onu bu tip bir gerginliğe sokmuş olabilirler.
Bu tip beklentilerden vazgeçip, daha gerçekçi olunmalıdır.
Tırnak yemeyi terk etmesi için anne babanın çocuğa kızması, azarlaması, baskı yapması, ceza vermesi sorunun çözümüne yönelik bir tutum değildir.
Aksine çocuğun ruhsal ve duygusal problemlerinin çıkmasına neden olabilir.
Tırnak yeme davranışı sırasında çocukların ilgisinin başka yönlere çekilmesi de bir yöntemdir.
Çocuğun hoşuna gidecek oyunlar oynanabilir. Etkinlikler yapılabilir. Kil, kum, su, oyun hamuru gibi malzemelerle oynayabilir.
Bu şekilde ellerini farklı şekilde kullanmasına imkan sağlayacaktır. Bunlar çocuğun el becerisini geliştirecek ve alışkanlığını bırakmak için etkili bir yöntem olacaktır.
Çocuğun kendi tırnak bakımıyla uğraşması yararlı olacaktır. Bunun için çocuğun yaşına uygun bakım malzemeleri temin edilebilir.
Tırnak yemeye neden olan duygular, durumlar çözülmedikçe acı oje gibi yöntemler genelde başarısız olur. Başarılı gibi görünse de bu sefer sorun başka yerden kendini gösterir.
Gerekli arka plan çalışması yapılıp, stres faktörleri düzenlendikten sonra acı oje gibi davranışsal yöntemlere geçilebilir.
Çocuklara heyecanlı anlarda, televizyon seyrederken ağzını meşgul edecek sakız çiğnetmek, kuruyemiş, meyve vermek tırnak yemenin yerine geçecek küçük bir etkinlik olabilir.
Son olarak çocuğun kendine güven duyması sağlanmalıdır. Alışkanlığı bırakmak isteyen çocuk ona yeterli güven verilirse daha çok çaba gösterebilir. Böylece daha hızlı ve olumlu bir şekilde sonuçlanabilir.
