Küfür insanların öfke, korku, kaygı, endişe, hayal kırıklığı gibi duygularını ifade etmek veya insanları incitmek için kullandıkları uygun olmayan kelimelerdir.
Bazı insanlar dalga geçmek, dikkat çekmek veya kendilerini kanıtlamak için de bu kelimeleri kullanırlar.
Küfür üç çeşitten oluşur. Bunlar:
Beddua
Cinsel içerikli küfürler : 5-7 yaş arasındaki çocuklar bu tarz küfürleri küfür olarak değil, ayıbı öğrendikleri için duydukları heyecanı yansıtmak için kullanır.
Kişiye yönelik hakaretler: Zekaya yönelik küfürler veya hayvan isimleri
ÇOCUKLAR KÜFÜR ETMEYİ NEREDEN ÖĞRENİYORLAR?
Çocuklar çevrelerinde gördükleri şeyleri bir kayıt makinesi gibi zihinlerine kazıdıklarını unutmamalıyız. Bunun için davranışlarımızla çocuğumuza önce biz örnek olmalıyız. Çünkü yaptıklarımız, söylediklerimiz, ve yapıldığında onayladıklarımız çocuğun davranışını etkiler.
Çocukların hayranlıkla seyrettiği, kendilerine örnek aldığı youtuber, fenomen denilen kişilerin küfürlü videolarını, dizilerde ki sevdiği karakterin küfürlü konuşmalarını izleyip kendilerine örnek almaları yüksek bir ihtimaldir. Dizide karakter küfür ettiğinde sansürleniyor diye çocuk küfür edildiğini anlamıyor değil tabi ki.
Çocuğun çevresinde ki yetişkinlerin küfür etme alışkanlığı varsa çocukta ‘büyümek böyle bir şeymiş, büyükler küfür ederler’ diye düşünebilir.
Çocuğumuz küçük yaşlardayken ‘şuna küfür et bakalım’ deyip bunu eğlence haline getirdiğimizde çocuk ergenlik dönemine geçerken küfür ettiğinde kızmamız ciddi bir tutarsızlık oluşturur. Tutarsız davranış olmamalıdır.
ÇOCUKLAR NEDEN KÜFÜR EDERLER?
Çocuklar 3 ve hatta bazen 2.5 yaşından itibaren kötü sözler ve küfürler kullanabiliyorlar. Çocuklar, çevrelerinde gördüklerini ve duyduklarını adeta bir sünger gibi emiyorlar ve bunları uygulamaya, kullanmaya başlıyorlar. Bu kelimeler olumlu olabildiği gibi, olumsuz da olabiliyor. Çocuk da, anlamını bilmediği kelimeyi rahatlıkla telaffuz edebiliyor.
Çocuklar çoğu zaman anlamını bilmeden kızgınlık, üzgünlük, kırgınlık, sinir ve öfke gibi olumsuz duygularını ifade etmek için küfür ederler. Başlarda iş böyle başlasa da ilerleyen zamanlar da bir alışkanlık haline gelip hayatının büyük bir bölümünü kaplamaya başlar ve artık çocuk her türlü duygusunda küfür etmeye başlar. Bu durum onun için normal bir hal almaya başlar fakat kendine zarar verdiğinin farkına varamaz. Bu durum onun sosyal ilişkilerine zarar vermeye başlar.
Çocuklarımızın küfür etme alışkanlığını yok etmek için öncelikle nedenini tespit etmemiz gerekiyor. Bir değil birden fazla nedenden kaynaklanabilir. Küfrün ediliş biçimine göre nedeni tespit edilebilir. Çocukların küfür etme nedenleri;
Dikkat çekmek: Görmezden gelinen çocuklarda en çok görülen sebeptir. Çocukların ilgiye ve sevgiye ihtiyaçları vardır. Yetişkinlerin özellikle ebeveynlerinin dikkatini başka yollarla çekemeyen çocuk dikkatinizi çekmek için bir çözüm bulmaya çalışır ve bu yola başvurabilir.
Büyümenin ispatı: En sık rastlanan nedenlerdendir. Çocuklar küfrü yetişkin dünyasına erişmek için kullanır. Çocuk yetişkin olmayı bizden öğreniyor. Biz yetişkinler küfür edersek, çocuk küfür etmeyi yetişkinliğin bir parçası olarak görmeye başlar.
Gruba dahil olmak: Bir arkadaş grubunun (oturduğunuz sokaktaki, sitedeki ya da okul arkadaşlarıyla) parçası olmak istediği için onlar gibi davranıp, onlara uyum sağlamak ister. Gruptaki çocuklar küfürlü konuşuyorsa, sizin de çocuğunuz küfürlü konuşmaya başlar. Bu dönem çocuk küfrün yanlış olduğunu bilse de, gruba dahil olma isteği daha ağır bastığı için kötü bir şey olmasını önemsemez.
Negatif duygular yaşadığında: Çocuk kızdıklarında, öfkelendiklerinde çok küfür ederler. Kendini bir şekilde ifade etme isteği doğar. Küfür etmenin yasak olduğunu bilse de ağzında kaçırır çünkü çocuğa bu duygularının farklı şekilde ifade edeceği öğrenilmemiştir. Bu duyguları doğru ifade etmeyi öğretilen çocuklarda bu nedenle küfür görülmez.
ÇOCUKLARIN KÜFÜR ETMESİNİ ENGELLEMEK İÇİN NE YAPILMALIDIR?
Alışkanlıklar gün geçtikçe kişide derinleşir ve iz bırakmaya başlar, sökülüp atılması bir o kadar zaman ve enerji gerektirir. Çocuklarımızda sorunlar yavaşça değiştirilebilir. Sabırsız davranıp problemi hemen çözmeye çalışan ailelerde çocuğun anne babaya karşı olan güveni ve toleransı azalır. Öncelikle sebebini tespit edip ona göre de bir çözüm yolu ve süreci oluşturulmalıdır. Sebebini de, çocuk bu davranışı nerelerde yapıyor, yaptığı yerlerdeki ortak noktalar nelerdir bunların tespit etmek gerekir.
Bu sebeple çocuklarımızda oluşan istemediğimiz kötü alışkanlıkları ne kadar erken söndürürsek o kadar iyi olur.
Bunun için yapmamız gerekenler:
En önemli etken aile ortamında küfürlü konuşmalar olmamasıdır. Erken çocukluk döneminde çocuklar dışarıdan gelen tüm uyarıcılara karşı açıktırlar. Çocuk özellikle anne- babayı, ona bakan kişiyi (en çok vakit geçirdiği kişiyi) örnek alır. Bu sebeple ilk aşama olarak öncelikle biz ona iyi bir örnek olmalıyız. Biz küfür etmeye devam edersek çocuğun bu davranışını bırakmasını isteyemeyiz.
Çocuğu küfürlü konuşmaların olduğu ortamlardan uzak tutmalıyız. Okulda, akrabalarla yada mahallede çocuk küfürlü ortamlarda bulunabilir. Burada önemli nokta çocuğu ihmal etmemek ‘bir şey olmaz oynuyor çocuklar’ deyip bir kenara çekilmemeliyiz.
Çocuk olumsuz duygularını, küfürlü konuşmalarla ifade ediyorsa bu konuda onu uyarmalı, kendisini ifade edebileceği alternatif yollar önermeliyiz. Çünkü çocuk duygularını bu şekilde ifade etmeyi öğrenmiştir fakat bu değiştirilemeyecek bir durum değildir. Çocuklar yönlendirmenizi hemen kavrayıp uygulayamayabilirler, onlara biraz zaman vermemiz gerekir.
Ettiği küfrün anlamı sorulmalıdır. Çünkü çocuklar çoğu zaman ettiği küfürlerin anlamını bilmeden kullanırlar.
Çocuk küfür ettiği zaman abartılı tepkiler verilmemelidir. ‘Seni anlamıyorum, ne demek istiyorsun? ‘ diyerek çocuğa açıklama fırsatı verilmelidir.
Bağırma, ceza verme gibi uygulamalar yapılmamalıdır. Bu çocuğun küfür etme problemini geçirmez, sadece aile içinde etmemesi gerektiğini algılamasına sebep olur. Dışarıda etmeye devam edebilir.
Bu kelime çok ayıp, kaka çocuk gibi kelimeler de kullanılmamalıdır.
Çocuk küfür yerine kendini doğru ifade ettiği zaman ve güzel konuşmaları takdir ederek pekiştirebiliriz.
Çocuğu tiyatro gibi yaratıcı etkinliklerle tanıştırabiliriz.
Yapılan bir araştırmada iletişim becerilerinin küfür kullanımını azalttığı sonucuna ulaşılmıştır (Çiçek, Yağbasan, 2019). Sadece çocuklar değil, biz yetişkinlerde bile mecburi olmadığımız durumlarda (yakınlarımızla konuşurken) rahat ettiğimiz noktada konuşmayı tercih ederiz. Örneğin, bir kişi Türkiye’de doğup büyüyor ve son üç yıldır Kanada da yaşıyor ve çok iyi İngilizce biliyor. Bu kişi çok sinirlendiğinde Türkçe kızar çünkü böyle anlarda beyin en rahat ettiği yeri seçer. Bu mantıkla düşündüğümüzde çocuğun doğup büyüdüğü ortamda küfrün sık kullanımından kaynaklı alışkanlık oluşmuşsa, yetişkinlik döneminde ona yakın olmayan kişilerle konuştuğunda belirli sınırlar içinde olsa da kriz anlarında içinden yada sesli olarak küfre başvurur çünkü rahat ettiği yer orasıdır. Bunun için çocuğa kendini farklı şekillerde ifade edeceği alternatif yollar sunmamız gerekir. Bu çocuğun hayatını daha kolaylaştırır.
